قائممقام علمی رئیس دانشگاه پیام نور و رئیس مرکز تحصیلات تکمیلی، از انعقاد قرارداد همکاری دانشگاه پیام نور با سازمان فناوری اطلاعات ایران و راهاندازی مرکز تخصصی آگاهیرسانی، پشتیبانی و امداد رایانهای «آپا» خبر داد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه پیام نور، دکتر ابوالفضل فراهانی با اعلام این خبر، راهاندازی مرکز تخصصی آپا را یکی از اقدامات دانشگاه در مسیر ارتقای کیفیت خدمات علمی، پژوهشی و فناوری، توسعه تعاملات برونسازمانی و تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و دستگاههای اجرایی دانست.
وی اظهار کرد: گسترش تهدیدهای سایبری و وابستگی روزافزون سازمانها به سامانهها و زیرساختهای اطلاعاتی، موجب شده است امنیت فضای مجازی از یک موضوع صرفاً فنی فراتر رود و به یکی از مؤلفههای مهم پایداری سازمانی، استمرار خدمات و حفاظت از داراییهای اطلاعاتی تبدیل شود. بر همین اساس، دانشگاهها میتوانند با بهرهگیری از ظرفیت علمی، پژوهشی و نیروی انسانی متخصص، نقش مؤثری در پاسخگویی به نیازهای کشور در این حوزه ایفا کنند.
فراهانی افزود: مراکز تخصصی «آپا» از ساختارهای علمی و عملیاتی فعال در حوزه امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات به شمار میروند. عنوان «آپا» از سه مؤلفه «آگاهیرسانی، پشتیبانی و امداد» تشکیل شده و ناظر بر مجموعهای از خدمات تخصصی برای پیشگیری، شناسایی، تحلیل و مدیریت تهدیدها، آسیبپذیریها و رخدادهای امنیتی در شبکههای رایانهای، سامانههای نرمافزاری و زیرساختهای فناوری اطلاعات است.
قائممقام علمی رئیس دانشگاه پیام نور با اشاره به اینکه فعالیت مراکز آپا صرفاً به واکنش پس از وقوع حملات سایبری محدود نمیشود، گفت: شناسایی پیشدستانه مخاطرات، کشف و تحلیل آسیبپذیریها، انتشار هشدارها و توصیههای امنیتی، ارائه راهکارهای مقاومسازی و افزایش سطح آمادگی سازمانها در برابر رخدادهای احتمالی، بخش مهمی از مأموریت این مراکز را تشکیل میدهد.
به گفته وی، فعالیت مراکز آپا در سه محور اصلی آگاهیرسانی، پشتیبانی و امداد سازماندهی میشود. در بخش آگاهیرسانی، گردآوری و تحلیل اطلاعات مربوط به تهدیدها و آسیبپذیریهای سایبری، انتشار هشدارها و گزارشهای فنی، تولید محتوای تخصصی و برگزاری دورهها و کارگاههای آموزشی مورد توجه قرار میگیرد.
وی ادامه داد: در محور پشتیبانی، خدماتی نظیر ارزیابی امنیتی شبکهها، سرورها، نرمافزارها، وبسایتها و درگاههای سازمانی، آزمون نفوذ، شناسایی آسیبپذیریها، ارائه مشاوره امنیتی و پیشنهاد راهکارهای اصلاحی و مقاومسازی ارائه میشود. محور امداد نیز رسیدگی تخصصی به رخدادها و حملات سایبری، بررسی علل و دامنه حادثه، کمک به مهار رخداد، بازیابی خدمات و ارائه راهکارهایی برای کاهش احتمال تکرار آن را در بر میگیرد.
رئیس مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تصریح کرد: مراکز تخصصی آپا متناسب با ظرفیت دانشگاه میزبان، میتوانند در زمینه پژوهشهای کاربردی امنیت سایبری، تحلیل تهدیدها، توسعه ابزارها و سامانههای بومی، آموزش نیروی انسانی، برگزاری تمرینها و رویدادهای تخصصی و حمایت از طرحهای فناورانه نیز فعالیت کنند.
فراهانی حضور اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، دانشآموختگان و دانشجویان مستعد در این مراکز را فرصتی برای پیوند میان آموزش دانشگاهی و نیازهای واقعی جامعه دانست و افزود: یکی از رویکردهای اصلی قائممقامی علمی دانشگاه، جهتدهی ظرفیتهای علمی و پژوهشی به سمت مسائل عینی کشور و توسعه همکاریهای هدفمند با دستگاههای اجرایی، نهادهای تخصصی و بخشهای مختلف جامعه است. راهاندازی مرکز آپا نیز در همین چارچوب دنبال میشود.
وی با اشاره به تجربه دانشگاههای کشور در این حوزه گفت: مراکز تخصصی آپا طی سالهای گذشته در شماری از دانشگاهها از جمله دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه یزد، دانشگاه ارومیه، دانشگاه کردستان، دانشگاه زنجان، دانشگاه مازندران، دانشگاه بیرجند، دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشگاه بوعلیسینا، دانشگاه خوارزمی و دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین ایجاد شدهاند.
به گفته فراهانی، این مراکز با توجه به ظرفیت علمی و تخصصی دانشگاه مربوط، در حوزههایی مانند شناسایی مخاطرات و آسیبپذیریهای سایبری، ارزیابی امنیتی شبکهها و سامانهها، آزمون نفوذ، رسیدگی به رخدادهای امنیتی، ارائه مشاوره و راهکارهای امنسازی، انتشار هشدارها و محتوای آگاهیبخش، آموزش نیروی انسانی و توسعه برخی ابزارها و محصولات امنیتی فعالیت داشتهاند.
قائممقام علمی رئیس دانشگاه پیام نور خاطرنشان کرد: تجربه فعالیت مراکز دانشگاهی آپا نشان میدهد که دانشگاهها، علاوه برمأموریت آموزشی و پژوهشی، میتوانند در توسعه ظرفیتهای ملی امنیت سایبری، تربیت نیروی انسانی متخصص و ارائه پاسخهای علمی و فنی به مسائل دستگاههای اجرایی نقش مؤثری بر عهده داشته باشند.
وی درباره راهاندازی این مرکز در دانشگاه پیام نور گفت: با هدف ایجاد ظرفیتی علمی، تخصصی و عملیاتی در حوزه امنیت سایبری، قرارداد راهاندازی و فعالیت مرکز تخصصی آپا میان دانشگاه پیام نور ـ مرکز تحصیلات تکمیلی و سازمان فناوری اطلاعات ایران منعقد شده است. این همکاری، زمینه بهرهگیری هدفمند از توان علمی و انسانی دانشگاه پیام نور و گسترش تعاملات دانشگاه با نهادهای تخصصی کشور را فراهم میکند.
فراهانی افزود: برنامهریزی شده است مرکز تخصصی آپای دانشگاه پیام نور با مشارکت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، دانشآموختگان و دانشجویان مستعد، فعالیتهای خود را در حوزههای آگاهیرسانی امنیتی، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی، شناسایی و تحلیل تهدیدها، ارزیابی آسیبپذیریها، پژوهشهای کاربردی و توسعه خدمات تخصصی امنیت سایبری دنبال کند.
وی راهاندازی این مرکز را بستری برای تعریف پروژههای علمی و کاربردی، حمایت از ایدههای فناورانه، توسعه همکاری با دستگاههای اجرایی و ارائه خدمات علمی و تخصصی به جامعه دانست و گفت: «گستره ملی دانشگاه پیام نور و ظرفیت مراکز و واحدهای استانی، امکان شکلگیری شبکهای از توانمندیهای علمی و انسانی را در حوزه امنیت سایبری فراهم میسازد. صدور مجوز راه اندازی این مرکز توسط معاون وزیر ارتباطات و رییس سازمان فناوری اطلاعات کشور پس از ارزیابی های لازم و با همراهی و پشتیبانی های خاص جناب اقای دکتر محمد محسن صدر صورت گرفته است. که مراتب سپاس و قدردانی دانشگاه بدین طریق ابراز میشود . همزمان با آغاز فرایند راهاندازی مرکز آپا ، طی حکمی از سوی دکتر محمدهادی امین ناجی، رئیس دانشگاه پیام نور، خانم دکتر نسرین پیراینده بهعنوان سرپرست مرکز تخصصی آپا دانشگاه پیام نور ـ مرکز تحصیلات تکمیلی منصوب شدند.
فراهانی در پایان ابراز امیدواری کرد مرکز تخصصی آپا دانشگاه پیام نور با اتکا به ظرفیت علمی رشتههای مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سایر حوزههای مرتبط، به بستری مؤثر برای توسعه دانش عملیاتی امنیت سایبری، تربیت نیروی انسانی توانمند، گسترش پژوهشهای مسئلهمحور و پشتیبانی علمی و تخصصی از برنامههای امنیت فضای مجازی کشور تبدیل شود.