دکتر ابوالفضل فراهانی قائم مقام رییس دانشگاه در امور علمی دانشگاه پیام نور و رئیس تکمیلی
در آیین افتتاح مرکز آپای دانشگاه پیام نور: ارتقای امنیت سایبری، بخشی از مسیر توسعه کیفی دانشگاه است
تأکید بر پیوند ظرفیت‌های علمی با نیازهای کشور،
گزارش خبری
مرکز تخصصی آگاهی‌رسانی، پشتیبانی و امداد رایانه‌ای (آپا) دانشگاه پیام نور با حضور دکتر محمد هادی امین ناجی ریاست دانشگاه پیام نور و دکتر محمد محسن صدر معاون وزیر و رییس سازمان ارتباطات ایران و جمعی از مسئولان دانشگاهی و حوزه فناوری اطلاعات در مرکز تحصیلات تکمیلی این دانشگاه افتتاح شد. دکتر ابوالفضل فراهانی، مرکز تحصیلات قائم مقام رییس دانشگاه در امور علمی دانشگاه پیام نور و رئیس تکمیلی، در این مراسم تأکید کرد که راه‌اندازی مرکز آپا باید در چارچوب برنامه‌ای گسترده‌تر برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش و زیرساخت‌های دانشگاه ارزیابی شود؛ برنامه‌ای که هدف آن فعال‌سازی منسجم ظرفیت‌های علمی و افزایش اثرگذاری دانشگاه در پاسخ به نیازهای واقعی کشور است.دکتر فراهانی در آغاز سخنان خود با قدردانی از حمایت‌های دکتر محمدمحسن صدر، معاون وزیر و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، و دکتر محمدهادی امین‌ناجی، رئیس دانشگاه پیام نور، گفت راه‌اندازی این مرکز حاصل همکاری و همراهی مجموعه‌های دانشگاهی و تخصصی است. او همچنین از تلاش همکاران مرکز تحصیلات تکمیلی و مجموعه‌هایی که در شکل‌گیری مرکز آپا نقش داشته‌اند، قدردانی کرد و از دکتر نسرین پیراینده، مسئول راه‌اندازی و سرپرست مرکز، به‌دلیل پیگیری مراحل استقرار و توسعه فعالیت‌های آن نام برد.
مرکز آپا؛ پیوند دانش دانشگاهی با نیازهای واقعی کشور
رئیس مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور با اشاره به گسترش استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی در خدمات عمومی، فعالیت‌های اقتصادی، ارتباطات سازمانی و فرایندهای مدیریتی، امنیت فضای تبادل اطلاعات را ضرورتی فراتر از یک موضوع صرفاً فنی دانست. به گفته او، حفاظت از دارایی‌های اطلاعاتی، حفظ اعتماد عمومی و پایداری سازمان‌ها، مستلزم توجه جدی و پیوسته به امنیت سایبری است.
فراهانی تأکید کرد مدیریت تهدیدهای سایبری نباید تنها به زمان پس از وقوع حادثه محدود بماند. شناسایی پیش‌دستانه مخاطرات، ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها، افزایش آگاهی کاربران، آموزش نیروی انسانی متخصص و آمادگی برای پاسخ‌گویی به رخدادهای امنیتی، از اجزای ضروری رویکردی جامع در این حوزه به شمار می‌روند. او مأموریت مرکز آپا را در سه محور آگاهی‌رسانی، پشتیبانی و امداد رایانه‌ای تشریح کرد و گفت این مرکز می‌تواند ارتباط منسجم‌تری میان ظرفیت علمی دانشگاه و نیازهای تخصصی دستگاه‌های اجرایی برقرار کند.
به گفته رییس مرکز تحصیلات تکمیلی ، انتظار می‌رود فعالیت‌های مرکز به آموزش و برگزاری دوره‌های تخصصی محدود نماند و حوزه‌هایی مانند ارزیابی امنیتی، شناسایی و تحلیل آسیب‌پذیری‌ها، ارائه مشاوره و راهکارهای اصلاحی و مشارکت در رسیدگی تخصصی به رخدادهای امنیتی را نیز دربرگیرد. از این منظر، مرکز آپا علاوه بر ارائه خدمات تخصصی، می‌تواند بستری برای توسعه پژوهش‌های کاربردی و افزایش توان دانشگاه در مواجهه با مسائل و تهدیدهای فضای دیجیتال باشد.
ارتقای کیفیت؛ رویکردی فراتر از افتتاح یک مرکز
فراهانی در ادامه سخنانش، افتتاح مرکز آپا را بخشی از زنجیره اقدامات دانشگاه پیام نور برای ارتقای کیفیت دانست و توضیح داد که در این مسیر، دو محور کلی دنبال شده است: آسیب‌شناسی و بازتعریف زیرساخت‌ها و سازوکارهایی که به بازنگری نیاز دارند، و ایجاد ظرفیت‌ها و مراکز جدیدی که بتوانند به توسعه علمی و کیفی دانشگاه کمک کنند.
او سامان‌دهی برخی زیرساخت‌ها و سازوکارها، از جمله حوزه نشر کتاب و سیاست‌گذاری‌های مرتبط با جذب اعضای هیئت علمی و دانشجو را از جمله زمینه‌های نیازمند بررسی و بازنگری برشمرد. در کنار آن، اقداماتی همچون توسعه تعامل با بنیاد ملی علم ایران، تأسیس مرکز آپا، پیگیری مصوبه کلینیک سلامت و تدوین سرفصل‌های بین‌رشته‌ای، در چارچوب ایجاد ظرفیت‌های جدید برای تقویت آموزش و پژوهش دنبال شده‌اند.
به گفته قایم مقام رئیس دانشگاه در امور علمی، هدف از این اقدامات آن است که توان علمی دانشگاه به‌صورت هماهنگ‌تری به کار گرفته شود، زمینه جذب و پرورش استعدادهای علمی گسترش یابد و زیرساخت‌های لازم برای ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش تقویت شود. او تأکید کرد که ارزش این برنامه‌ها زمانی آشکار می‌شود که به نتایج عملی، توسعه توان حل مسئله و اثرگذاری علمی و اجتماعی منجر شوند.
تقویت ظرفیت پذیرش و بنیه علمی دوره‌های دکتری
دکتر فراهانی بخشی از سخنان خود را به روند دو سال اخیر مرکز تحصیلات تکمیلی اختصاص داد و سامان‌دهی ظرفیت پذیرش دانشجویان دکتری را یکی از محورهای اصلی این دوره معرفی کرد. او توضیح داد که در آغاز این مسیر، ظرفیت پذیرش در برخی رشته‌ها از حدود ۱۰ نفر به یک یا دو نفر کاهش یافته بود؛ وضعیتی که ضرورت بازنگری در روش‌های تأمین و تثبیت ظرفیت پذیرش را نشان می‌داد.
به گفته او، با پیگیری‌های انجام‌شده، اکنون به‌جز یک یا دو رشته، ظرفیت پذیرش در رشته‌های دکتری مرکز از طریق آزمون سراسری و پذیرش استعدادهای درخشان تکمیل می‌شود. فراهانی در عین حال تأکید کرد که تکمیل ظرفیت، به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی موفقیت نیست و باید با کیفیت علمی دانشجویان، توان راهنمایی اعضای هیئت علمی و فراهم بودن محیط مناسب برای آموزش و پژوهش همراه باشد. هدف نهایی، تبدیل دوره‌های دکتری به بستری مؤثر برای تولید دانش، تربیت پژوهشگر و پاسخ‌گویی به مسائل واقعی کشور عنوان شد.
محور دیگر، تقویت بنیه علمی اعضای هیئت علمی مشارکت‌کننده در دوره‌های دکتری و بهره‌گیری بیشتر از استادان دارای مرتبه علمی بالاتر و تجربه پژوهشی مؤثر بوده است. فراهانی اعلام کرد نسبت اعضای هیئت علمی دارای مرتبه استادتمام و دانشیار در مجموعه رشته‌های مجری دوره دکتری دانشگاه پیام نور، بیش از دو برابر حدنصاب‌های تعیین‌شده از سوی وزارت علوم برای اداره این دوره‌هاست. او این ظرفیت را سرمایه‌ای برای ارتقای کیفیت راهنمایی رساله‌ها، بهبود استانداردهای پژوهشی، توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای و تربیت دانشجویان توانمندتر دانست.
تدوین ۲۱ سرفصل بین‌رشته‌ای در دستور کار
رئیس مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور، توسعه آموزش‌های بین‌رشته‌ای را یکی دیگر از اولویت‌های دانشگاه معرفی کرد و گفت تدوین ۲۱ سرفصل بین‌رشته‌ای در دستور کار قرار گرفته و مراحل اجرایی تصویب و تأیید آن‌ها در حال پیگیری است.
او با اشاره به اینکه مسائل امروز جامعه، به‌ویژه در حوزه‌های فناوری، امنیت اطلاعات، مدیریت و حکمرانی، معمولاً در مرزهای یک رشته علمی باقی نمی‌مانند، بر ضرورت ترکیب دانش‌های گوناگون و ایجاد نگاه‌های جامع‌تر تأکید کرد. به گفته فراهانی، انتظار می‌رود مرکز آپا به بستری برای همکاری گروه‌های آموزشی مختلف تبدیل شود و استادان و پژوهشگران در شناسایی مسائل، طراحی دوره‌های آموزشی، هدایت پروژه‌های کاربردی و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز کشور مشارکت کنند.
فراهانی تأکید کرد توسعه بین‌رشته‌ای نباید تنها به تعریف یا تصویب عنوان‌های جدید آموزشی محدود شود؛ بلکه لازم است در عمل به تولید دانش، افزایش توان حل مسئله و شکل‌گیری همکاری‌های علمی پایدار بینجامد. از این رو، هم‌افزایی میان توان تخصصی مرکز آپا و ظرفیت گروه‌های آموزشی می‌تواند زمینه پیوند نزدیک‌تر آموزش، پژوهش و نیازهای اجرایی کشور را فراهم کند.
حرکت از ظرفیت علمی به سوی اثرگذاری
قایم مقام رییس دانشگاه در امور علمی در جمع‌بندی سخنان خود، افتتاح مرکز آپا را در کنار تقویت دوره‌های دکتری، استفاده از ظرفیت استادان توانمند و توسعه آموزش‌های بین‌رشته‌ای، بخشی از یک مسیر مشترک توصیف کرد؛ مسیری که از ارتقای زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های علمی آغاز می‌شود و باید به اثرگذاری علمی و اجتماعی منتهی شود.
او ضمن قدردانی از مسئولان دانشگاه، سازمان فناوری اطلاعات ایران و همکاران اجرایی و تخصصی، ابراز امیدواری کرد مرکز آپا با همراهی استادان، پژوهشگران و دانشجویان مستعد، به مجموعه‌ای معتبر در حوزه آموزش تخصصی، پژوهش کاربردی و پشتیبانی علمی از امنیت فضای تبادل اطلاعات کشور تبدیل شود. به گفته او، معیار موفقیت این مرکز، استمرار فعالیت‌های هدفمند و نتیجه‌محور و دستیابی به دستاوردهایی خواهد بود که بتوان از آثار علمی، آموزشی و تخصصی آن در خدمت به دانشگاه و کشور سخن گفت.